Trước ngày công bố điểm chuẩn lớp 10: cha mẹ nên làm gì?

Sắp tới là thời điểm các sở công bố điểm chuẩn vào lớp 10. Với nhiều gia đình, vài ngày chờ đợi này còn căng thẳng hơn cả ngày con đi thi.

Tôi đã gặp rất nhiều phụ huynh trong giai đoạn ấy — ánh mắt vừa hy vọng vừa lo. Và điều tôi muốn chia sẻ trước nhất là: việc quan trọng nhất cha mẹ làm lúc này không phải là lo về con số, mà là giữ cho con — và cho chính mình — một cảm giác bình an. Con sẽ nhớ rất lâu cách cả nhà đi qua những ngày này, hơn là nhớ con số cuối cùng.

Trước ngày công bố: chuẩn bị cho cả hai kịch bản

Sự bình tĩnh không đến từ việc “chắc chắn con đỗ”, mà đến từ việc đã có phương án cho cả hai khả năng.

• Hình dung trước cả hai tình huống. Nếu con đỗ nguyện vọng mong muốn — tốt. Nếu chưa, gia đình sẽ làm gì tiếp? Khi đã có câu trả lời, nỗi lo giảm đi rất nhiều.
• Tìm hiểu sẵn các lựa chọn dự phòng: nguyện vọng bổ sung, các trường tư thục còn chỉ tiêu, trường nghề, chương trình phù hợp với năng lực và định hướng của con. Một cánh cửa đóng không bao giờ là ngõ cụt — chỉ là ta chưa nhìn thấy những cánh cửa khác.
• Đừng truyền sự lo lắng của mình sang con. Trẻ rất nhạy. Khi cha mẹ thở dài, nhắc đi nhắc lại “không biết có đỗ không”, con sẽ gánh thêm áp lực mà lẽ ra con không cần phải gánh.

Ngày công bố: phản ứng thế nào cũng là một bài học cho con

Dù kết quả ra sao, cách cha mẹ phản ứng sẽ dạy con một điều gì đó.

• Nếu con đỗ: chúc mừng con thật lòng, nhưng nhẹ nhàng. Đỗ lớp 10 là một cột mốc, không phải đích đến. Hãy để con hiểu rằng điều đáng quý là nỗ lực con đã bỏ ra, không chỉ là tấm vé vào trường.
• Nếu con chưa đỗ như mong muốn: đây là lúc con cần cha mẹ nhất. Đừng vội phân tích đúng sai, đừng so sánh. Trước khi giải quyết vấn đề, hãy công nhận cảm xúc của con: “Bố/mẹ biết con đang buồn. Không sao cả, mình cùng tìm hướng đi tiếp.”

Điểm số của một kỳ thi không định nghĩa giá trị của một con người, càng không định nghĩa tương lai. Một đứa trẻ biết đứng dậy sau thất bại sẽ đi xa hơn một đứa trẻ chưa từng vấp ngã.

Điều ít cha mẹ để ý: con đang nhìn mình

Tuổi 15 là tuổi các con bắt đầu hình thành cách đối diện với thành công và thất bại của cả đời người. Cách chúng ta — những người cha người mẹ — đón nhận một kết quả không như ý chính là tấm gương đầu tiên con soi vào.

Nếu ta xem đó là tận thế, con sẽ học cách sợ thất bại. Nếu ta xem đó là một khúc quanh bình thường của hành trình, con sẽ học được sự bền bỉ — thứ năng lực giúp một người đi từ bình thường trở nên phi thường.

Vài việc nhỏ nên làm ngay tuần này

• Ngồi với con một buổi, nói rõ: “Dù kết quả thế nào, bố mẹ vẫn ở đây với con.” Câu này có sức nặng hơn mọi lời động viên khác.
• Liệt kê ra giấy 2–3 phương án cho tình huống con chưa đỗ — để khi cần, gia đình không hoảng.
• Giữ nhịp sinh hoạt bình thường: vẫn ăn cơm cùng nhau, vẫn cười, vẫn để con được là một đứa trẻ.

Những ngày chờ đợi rồi sẽ qua. Điều ở lại là cảm giác con có được: rằng dù đỗ hay trượt, con vẫn được yêu thương và vẫn có một con đường phía trước.