PHẠM ĐỨC THIỆN LÀ AI? TỪ TRIẾT LÝ TRỒNG CÂY SỐNG THẬT ĐẾN CÁCH NUÔI DẠY CON NÊN NGƯỜI

PHẠM ĐỨC THIỆN LÀ AI?

nông nghiệp hữu cơ gặp triết lý giáo dục HighScope và Responsive Classroom tại Trường VIỆT ANH

Tôi đọc câu chuyện về Phạm Đức Thiện không phải với tâm thế tìm một hình mẫu để ca ngợi. Tôi đọc như một người làm giáo dục đang soi lại chính mình. Một người trồng cây, nhưng càng đọc, tôi càng thấy rất rõ hình ảnh của giáo dục hiện đại, giáo dục bền vững, giáo dục làm thật và sống thật.

Anh Thiện chọn một con đường khó. Không bán lời hứa nhanh. Không bán niềm tin rẻ. Không nói những câu làm người nghe sướng tai. Anh chọn đi cùng người nông dân ra vườn, cúi xuống đất, nhìn lá, nhìn rễ, nhìn từng dấu hiệu rất nhỏ của cây trồng. Anh tin rằng chỉ khi người nông dân hiểu được vì sao cây bệnh, vì sao đất suy, vì sao thời điểm này không nên can thiệp, thì họ mới thật sự làm chủ mùa vụ của mình.

Đọc đến đây, tôi dừng lại khá lâu. Vì trong giáo dục, tôi gặp quá nhiều phụ huynh đang “xịt thuốc” cho con. Con học chưa tốt thì tăng học thêm. Con thiếu tập trung thì siết kỷ luật. Con không bằng bạn thì đổi môi trường. Nhưng rất ít người dừng lại để hỏi: gốc rễ vấn đề của con mình nằm ở đâu.

TRỒNG CÂY SỐNG THẬT. NUÔI CON CŨNG VẬY.

Triết lý của Phạm Đức Thiện trong nông nghiệp hữu cơ và triết lý giáo dục của Trường Việt Anh gặp nhau ở một điểm cốt lõi: làm đúng từ gốc, không chạy theo ngọn.

Nông nghiệp hữu cơ không phải là không dùng thuốc. Giáo dục hiện đại không phải là thả nổi. Cả hai đều cần hiểu biết sâu, nguyên lý rõ ràng, sự kiên nhẫn và kỷ luật nội tại.

Anh Thiện nói rất rõ: đúng thuốc, đúng thời điểm, đúng liều lượng, đúng giai đoạn.
Ở Việt Anh, chúng tôi nói với giáo viên và phụ huynh: đúng đứa trẻ, đúng giai đoạn phát triển, đúng nhu cầu, đúng năng lực.

Giáo dục cũng giống như canh tác. Làm nhanh có thể thấy kết quả sớm, nhưng làm sai nguyên lý thì cái giá phải trả luôn rất đắt. Có thể không thấy ngay, nhưng chắc chắn sẽ thấy về sau.

LÀM SAI TỪ GỐC, ĐỪNG MONG CÓ QUẢ NGỌT

Tôi từng gặp một phụ huynh là doanh nhân rất thành đạt. Anh nói với tôi một câu rất thật: làm kinh doanh thì hiểu đầu tư dài hạn, nhưng nuôi con thì hay nóng ruột.

Câu nói đó làm tôi liên tưởng đến rất nhiều người nông dân trước khi gặp Phạm Đức Thiện. Họ bón nhiều, xịt nhiều, đầu tư rất nhiều tiền, nhưng cây vẫn yếu, đất vẫn bạc màu, thu nhập vẫn bấp bênh. Không phải vì họ lười, mà vì họ thiếu một hệ nguyên lý đúng.

Giáo dục cũng vậy. Khi cha mẹ chỉ nhìn vào điểm số, thành tích, thứ hạng, mà bỏ qua cảm xúc, mối quan hệ và năng lực tự học của con, thì sớm hay muộn đứa trẻ cũng sẽ “suy cây”.

HighScope nhắc chúng tôi rằng trẻ học tốt nhất khi được chủ động trong một môi trường có cấu trúc. Responsive Classroom nhấn mạnh rằng mối quan hệ và cảm xúc là nền móng của mọi sự học. Không có nền móng đó, mọi thành tích đều rất mong manh.

MỖI ĐỨA TRẺ LÀ MỘT CÁI CÂY RIÊNG BIỆT

Không có hai khu vườn giống nhau. Và cũng không có hai đứa trẻ giống nhau.
Không thể lấy quy trình trồng sầu riêng áp cho cây bơ.
Không thể lấy kỳ vọng của gia đình khác áp lên con mình.

Ở Trường Việt Anh, chúng tôi không giáo dục theo kiểu một khuôn mẫu cho tất cả. Chúng tôi thiết kế môi trường để mỗi đứa trẻ được phát triển theo nhịp của mình, nhưng trong một hệ thống kỷ luật tích cực và nhất quán. Trẻ được quyền sai, được sửa, được phản tư, được lớn lên từ chính trải nghiệm của mình.

Điều này rất giống cách Phạm Đức Thiện làm việc với nông dân. Anh không đưa ra một công thức chung cho tất cả các vườn. Anh quan sát, phân tích, rồi cùng người nông dân quyết định giải pháp phù hợp nhất cho mảnh đất của họ.

GIÁO DỤC LÀ MỘT CUỘC MARATHON, KHÔNG PHẢI CHẠY NƯỚC RÚT

Câu chuyện anh Thiện chạy marathon 42km, rồi 50km, dù đau, dù có lúc bật khóc nhưng không bỏ cuộc vì nghĩ đến gia đình, làm tôi thực sự xúc động. Bởi giáo dục cũng là một cuộc marathon như thế.

Không có đứa trẻ nào lớn lên trong một học kỳ.
Không có nhân cách nào hình thành chỉ bằng vài buổi học kỹ năng.
Không có tương lai bền vững nếu cha mẹ và nhà trường thiếu sự kiên trì.

Ở Việt Anh, chúng tôi không hứa với phụ huynh rằng con anh chị sẽ đứng top. Chúng tôi hứa rằng con anh chị sẽ có gốc rễ vững, biết tự học, tự điều chỉnh, biết hợp tác, biết chịu trách nhiệm và không gãy khi gặp thất bại.

GIÁ TRỊ THẬT TẠO NÊN UY TÍN

Trong nông nghiệp, người nông dân tin Phạm Đức Thiện không phải vì anh nói hay, mà vì họ thấy vườn cây của mình thay đổi. Trong giáo dục, phụ huynh tin Trường Việt Anh không phải vì khẩu hiệu, mà vì họ thấy con mình thay đổi từng ngày.

Giá trị thật luôn cần thời gian. Nhưng một khi đã hình thành, nó tạo ra uy tín rất bền.

Nếu anh chị là phụ huynh, đặc biệt là phụ huynh làm kinh doanh, tôi tin anh chị sẽ thấy mình đâu đó trong câu chuyện của Phạm Đức Thiện. Chúng ta đều mong con có một tương lai dài, chứ không phải một mùa trúng ngắn hạn.

Nếu anh chị đang tìm một môi trường giáo dục nơi con được “trồng” đúng cách, được phát triển theo triết lý HighScope, Responsive Classroom, và được đồng hành lâu dài, anh chị có thể tìm hiểu sâu hơn về chương trình của Trường Việt Anh. Tôi và đội ngũ của mình luôn sẵn sàng đồng hành cùng gia đình, giống như cách Phạm Đức Thiện đang âm thầm đồng hành cùng người nông dân Việt.

Giáo dục cũng như trồng cây. Đừng hỏi bao giờ có quả. Hãy hỏi hôm nay rễ đã khỏe chưa.

Nguyễn Mạnh Dương

Mọi thông tin về Phạm Đức Thiện