Một người mẹ làm tâm lý suốt 26 năm đang dạy con điều gì mà không trường lớp nào dạy được?

Nguyễn Hồng Ngọc là ai? 

Một người bạn, và một cách nhìn khác về giáo dục

Tôi có một người bạn tên là Nguyễn Hồng Ngọc. Nếu chỉ nhìn vào hồ sơ nghề nghiệp, người ta sẽ gọi chị là Thạc sĩ Tâm lý học, chuyên gia tư vấn giáo dục, người sáng lập Công ty Ngọc Việt, một doanh nhân đạt nhiều giải thưởng trong lĩnh vực tâm lý – giáo dục. Nhưng với tôi, những danh xưng đó không phải là điều khiến tôi dừng lại để quan sát chị lâu đến vậy.

Điều khiến tôi thực sự nể phục Nguyễn Hồng Ngọc nằm ở một chỗ khác: chị là một người mẹ đã sống cùng tâm lý trẻ em suốt hơn 26 năm, không chỉ bằng nghề nghiệp, mà bằng chính đời sống gia đình mình.

Và khi nhìn cách chị làm mẹ, làm nghề, làm người, tôi càng tin rằng giáo dục đúng không đến từ khẩu hiệu, phương pháp hay thành tích, mà đến từ mức độ hiểu con người của người lớn.

Khi người làm tâm lý cũng bước vào vai trò làm mẹ

Ngọc có hai con. Và giống như rất nhiều cha mẹ khác, chị cũng từng trải qua những cảm xúc rất quen thuộc: lo lắng khi con khác mong đợi, hoang mang khi sách vở không còn khớp với thực tế, thậm chí có lúc bất lực khi mọi nỗ lực dường như không cho kết quả.

Điều khác biệt không nằm ở chỗ chị có nhiều kiến thức hơn người khác. Điều khác biệt nằm ở cách chị đối diện với con. Ngọc không vội dán nhãn, không vội kết luận, không dùng kiến thức chuyên môn để phán xét con mình.

Chị chọn quan sát. Lắng nghe. Và đặt câu hỏi trước khi đưa ra bất kỳ kết luận nào.

Trong suốt hơn hai thập kỷ làm việc với các gia đình có con tự kỷ, chậm nói, chậm phát triển trí tuệ, rối nhiễu tâm lý, tăng động giảm chú ý…, Ngọc nhận ra một điều rất quan trọng: vấn đề của trẻ hiếm khi bắt đầu từ chính đứa trẻ. Nó thường bắt đầu từ sự thiếu hiểu biết, thiếu kiên nhẫn, thiếu đồng hành và thiếu một môi trường đủ an toàn từ người lớn.

Giáo dục không phải là “sửa con”, mà là hiểu con

Tôi từng hỏi Ngọc một câu hỏi mà tôi nghĩ bất kỳ người làm cha mẹ nào cũng nên tự hỏi mình:
“Sau ngần ấy năm làm tâm lý, chị nghĩ điều quan trọng nhất trong giáo dục là gì?”

Chị trả lời rất chậm, như thể không muốn câu trả lời ấy bị hiểu hời hợt:
“Là giúp một đứa trẻ không phải chiến đấu để được là chính mình.”

Câu nói đó khiến tôi nhớ ngay đến triết lý giáo dục mà trường Việt Anh theo đuổi: lấy trẻ làm trung tâm, tôn trọng nhịp phát triển tự nhiên, và coi an toàn cảm xúc là nền tảng của mọi học tập.

Ở Việt Anh, chúng tôi không bắt đầu bằng câu hỏi: con đã biết đọc chưa, con làm được gì rồi. Chúng tôi bắt đầu bằng những câu hỏi khác: con có cảm thấy an toàn không, con có được lắng nghe không, con có đang cố gắng trở thành một ai đó để làm vừa lòng người lớn không.

Đó cũng chính là cách Nguyễn Hồng Ngọc đã làm với con mình, suốt nhiều năm – lặng lẽ nhưng nhất quán.

Kỳ vọng của cha mẹ – khi yêu thương trở thành áp lực

Ngọc từng chia sẻ với tôi rằng rất nhiều đứa trẻ gặp vấn đề không phải vì các con yếu, mà vì kỳ vọng của người lớn quá lớn trong khi sự thấu hiểu lại quá nhỏ.

Cha mẹ mong con thông minh hơn, giỏi hơn, ngoan hơn, thành công hơn. Nhưng rất ít khi dừng lại để hỏi: con đang mệt ở đâu, con đang sợ điều gì, con đang cố gắng vì bản thân hay chỉ để được công nhận.

Ở trường Việt Anh, chúng tôi tin rằng kỳ vọng chỉ có ý nghĩa khi đi cùng hiểu biết. Nếu không, nó rất dễ trở thành áp lực. Và áp lực kéo dài sẽ bào mòn nội lực, sự tự tin và khả năng tự điều chỉnh của trẻ.

Ngọc nuôi con với tinh thần đó. Chị không nuôi con để trở thành “phiên bản tốt nhất” theo tiêu chuẩn xã hội, mà để con trở thành một con người lành mạnh, hạnh phúc và có khả năng tự đứng vững trong đời sống thật.

Giáo dục là hành trình dài, không phải giải pháp nhanh

Một điều tôi rất trân trọng ở Nguyễn Hồng Ngọc là chị không bán giải pháp nhanh. Chị không hứa hẹn rằng chỉ cần vài buổi can thiệp là mọi vấn đề sẽ biến mất. Chị cũng không nuôi hy vọng ảo tưởng cho phụ huynh đang hoang mang.

Ngọc chọn con đường chậm nhưng sâu: đào tạo đội ngũ chuyên gia tâm lý bài bản, hỗ trợ phụ huynh từng bước, và kiên trì với mục tiêu xây dựng các phòng tư vấn tâm lý trong trường học để trẻ được hỗ trợ ngay từ môi trường giáo dục.

Con đường đó không ồn ào, không dễ tạo tiếng vang, nhưng rất bền.

Và đó cũng chính là con đường mà trường Việt Anh lựa chọn: xây nền tảng dài hạn cho trẻ, thay vì chạy theo thành tích ngắn hạn. Bởi chúng tôi cùng tin rằng một đứa trẻ được hiểu đúng hôm nay sẽ không phải chữa lành quá nhiều khi trưởng thành.

Điều tôi học được từ người mẹ làm tâm lý suốt 26 năm

Từ Nguyễn Hồng Ngọc, tôi học được rằng giáo dục là công việc của sự kiên nhẫn, không phải của sự nóng vội. Cha mẹ không cần hoàn hảo, chỉ cần đủ hiểu và đủ đồng hành. Một ngôi trường tốt không phải nơi ép trẻ giỏi sớm, mà là nơi giữ được sự lành mạnh bên trong trẻ. Nếu bạn là một phụ huynh đang đọc những dòng này, đặc biệt là cha mẹ có con gặp khó khăn về tâm lý, hành vi hay học tập, tôi mong bạn nhớ một điều rất quan trọng: con bạn không hỏng. Con chỉ đang cần một môi trường phù hợp hơn.

Và nếu bạn đang tìm kiếm một ngôi trường không chỉ dạy kiến thức, mà coi trọng cảm xúc, sự phát triển toàn diện và nhân cách lâu dài của trẻ, thì triết lý giáo dục của trường Việt Anh rất có thể là điều bạn đang tìm.

Bởi sau tất cả, giáo dục không phải để tạo ra những đứa trẻ giống nhau, mà để mỗi đứa trẻ có cơ hội trở thành chính mình – một cách lành mạnh và hạnh phúc.

Nguyễn Hồng Ngọc là ai?