CON VỀ QUÊ ĂN TẾT – CƠ HỘI VÀNG ĐỂ DẠY THẤU CẢM VÀ LÃNH ĐẠO

Nếu ba mẹ đang đưa con về quê ăn Tết, thì bài viết này là dành cho bạn. Đừng chỉ cho con “về quê chơi”, hãy nhân cơ hội giúp con trưởng thành.

Tết là thời điểm duy nhất trong năm mà một đứa trẻ thành phố bỗng nhiên bước vào một “xã hội thu nhỏ”.

Ông bà.
Cô chú.
Anh chị họ.
Em nhỏ.
Người lớn nói chuyện chính trị.
Trẻ con tranh giành đồ chơi.

Nhiều phụ huynh nói với tôi:
“Về quê là mệt lắm thầy ơi. Con tôi dễ cáu, dễ khóc, dễ xung đột.”

Tôi lại nhìn thấy điều ngược lại.

Đó là môi trường đa thế hệ hoàn hảo để rèn thấu cảm và lãnh đạo – hai năng lực cốt lõi mà thế giới gọi là kỹ năng sống còn của thế kỷ 21.

Vấn đề không phải là về quê có va chạm.
Vấn đề là chúng ta có biết biến va chạm thành bài học hay không.

VÌ SAO VỀ QUÊ LÀ “LỚP HỌC ĐA TRÌNH ĐỘ” TỰ NHIÊN?

Ở Preschool Việt Anh, chúng tôi tổ chức lớp Multi-age – đa độ tuổi.

3 tuổi học với 4 tuổi.
4 tuổi học với 5 tuổi.

Vì ngoài đời, chẳng ai sống trong môi trường toàn người cùng tuổi.

Một doanh nhân làm việc với người hơn mình 20 tuổi và trẻ hơn mình 20 tuổi.
Một nhà lãnh đạo phải hiểu nhiều tầng lớp khác nhau.

Vậy tại sao chúng ta lại “đóng khung” trẻ chỉ chơi với bạn cùng tuổi?

Tết về quê chính là mô hình Multi-age tự nhiên nhất.

Nếu biết dẫn dắt, trẻ sẽ học được:

– Cách nói chuyện với người lớn
– Cách nhường nhịn em nhỏ
– Cách điều chỉnh cảm xúc khi bị so sánh
– Cách giữ lập trường khi bị trêu chọc

Đó chính là kỹ năng thấu cảm xã hội và lãnh đạo có đạo đức, những năng lực thiết yếu cho tương lai.

NHƯNG TẠI SAO NHIỀU TRẺ LẠI “VỠ TRẬN” KHI VỀ QUÊ?

Vì trẻ thành phố quen môi trường kiểm soát.

Quen phòng riêng.
Quen lịch cố định.
Quen được bố mẹ chăm sóc, bảo vệ.

Về quê:

– Ở chung phòng
– Chia sẻ đồ chơi
– Bị hỏi điểm số
– Bị so sánh

Đó là cú sốc môi trường.

Nếu không chuẩn bị trước, trẻ sẽ phản ứng bằng phòng thủ:
Cáu gắt.
Im lặng.
Hoặc… dán vào màn hình để trốn.

Kinh nghiệm dạy tôi rằng:
Hành vi tiêu cực thường là biểu hiện của nhu cầu chưa được đáp ứng.

Trẻ không hỗn láo.
Trẻ đang lo lắng.

3 VIỆC CHA MẸ DOANH NHÂN NÊN LÀM TRƯỚC KHI VỀ QUÊ

• Chuẩn bị tâm lý bằng đối thoại, không phải mệnh lệnh

Đừng nói:
“Về quê phải ngoan đấy!”

Hãy hỏi:
“Con nghĩ về quê đông người thì điều gì sẽ vui?”
“Điều gì có thể khiến con khó chịu?”
“Nếu có chuyện đó xảy ra, con muốn xử lý thế nào?”

Bạn đang kích hoạt năng lực suy nghĩ trước khi hành động.

• Giao vai trò rõ ràng

Trẻ không trưởng thành vì được bảo vệ.
Trẻ trưởng thành vì được tin tưởng.

Ví dụ:

– Con là người phụ trách phát lì xì cho em nhỏ
– Con là MC trò chơi tối mùng 2
– Con giúp ông bà sắp xếp bàn ăn

Khi có vai trò, trẻ chuyển từ “khách” sang “người đóng góp”.

Lãnh đạo bắt đầu từ trách nhiệm nhỏ.

• Dạy con phân biệt “trạng thái hiện tại” và “trạng thái lý tưởng”

Đây là phương pháp tư duy phản biện chúng tôi áp dụng ở Việt Anh.

Ví dụ:

Trạng thái hiện tại:
“Con khó chịu vì bị hỏi điểm.”

Trạng thái lý tưởng:
“Con muốn được tôn trọng.”

Hỏi tiếp:

“Con nghĩ mình có thể trả lời thế nào để vừa lịch sự vừa giữ lập trường?”

Khi trẻ tự tìm ra câu trả lời, trẻ đang xây dựng thói quen sống chủ động.

Tôi nhớ một học sinh lớp 6, rất nhạy cảm.

Tết năm đó, em bị so sánh với anh họ học trường chuyên.

Em tức giận, về nhà khóc.

Thay vì nói “Kệ họ đi”, tôi hỏi:

“Con muốn người khác nhìn mình như thế nào?”
“Con nghĩ mình cần làm gì để tiến gần hình ảnh đó?”

Tết năm sau, em chủ động mang bài project của mình về trình bày với cả nhà.

Không khoe điểm.
Khoe sản phẩm.

Đó là bước chuyển từ phòng thủ sang lãnh đạo bản thân.

CÁI GIÁ PHẢI TRẢ NẾU CHÚNG TA TRỐN TRÁNH

Nếu mỗi lần về quê là mỗi lần con được đưa điện thoại để “đỡ mệt”, chúng ta đang vô tình:

– Tước đi cơ hội rèn giao tiếp
– Tước đi cơ hội học kiên nhẫn
– Tước đi cơ hội xây dựng sự tự tin xã hội

Thấu cảm không học qua lý thuyết.
Lãnh đạo không đến từ lớp học kỹ năng vài ngày.

Nó đến từ môi trường thật.

VỀ QUÊ LÀ PHÒNG THÍ NGHIỆM XÃ HỘI HOÀN HẢO

Ở Việt Anh, chúng tôi cố ý tạo môi trường đa độ tuổi, đa nhiệm vụ, đa tương tác.

Nhưng Tết đã tặng bạn điều đó miễn phí.

Câu hỏi chỉ là:
Bạn có tận dụng không?

Hãy nhớ:

Một đứa trẻ biết nhường em nhỏ một món đồ chơi hôm nay
Sẽ là người biết lắng nghe đồng nghiệp ngày mai.

Một đứa trẻ biết trả lời câu hỏi khó một cách điềm tĩnh
Sẽ là người biết đứng trước áp lực thị trường sau này.

Lãnh đạo không bắt đầu từ chức danh.
Nó bắt đầu từ mọi bối cảnh, bao gồm bàn ăn ngày Tết.

Tết này, đừng chỉ lo con “ngoan”.

Hãy hỏi:

“Con đang học được gì từ chuyến đi này?”

Nếu bạn muốn được hướng dẫn cụ thể cách rèn thấu cảm và lãnh đạo cho con theo mô hình Việt Anh – từ Mầm non đến THPT – hãy liên hệ với tôi.

Đừng để 9 ngày Tết chỉ là 9 ngày ăn uống.

Hãy biến nó thành 9 ngày trưởng thành.

Vì những đứa con yêu thương.
Từ bình thường trở nên phi thường.

Nguyễn Mạnh Dương
Chủ tịch trường Việt Anh